Tết Nguyên Đán là dịp để gia đình sum họp, quây quần bên mâm cơm tất niên. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm trực Tết nhiều năm của chúng tôi tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, đây cũng là thời điểm số ca nhập viện cấp cứu vì hóc dị vật tăng đột biến.
Từ hạt bí, hạt dưa, miếng thạch của trẻ nhỏ cho đến mảnh xương gà, xương cá trong tiệc rượu của người lớn… tất cả đều có thể trở thành “kẻ phá bĩnh” nguy hiểm, biến ngày vui thành nỗi lo âu. Để có một cái Tết trọn vẹn, các bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng xin gửi tới mọi người những lưu ý sống còn sau đây.
⸻
19 Yersin phường Nha Trang - Khánh Hòa
Điện thoại: 0258 3822 175
1. “Kẻ thù” giấu mặt trên mâm cỗ Tết
Dị vật đường ăn và đường thở không chừa một ai, nhưng thường gặp nhất ở hai nhóm đối tượng:
Với trẻ nhỏ (Hóc dị vật đường thở)
• Các loại hạt ngày Tết (hạt dưa, hạt bí, hạt hướng dương, hạt điều…).
• Các loại thạch rau câu (cực kỳ nguy hiểm vì trơn, dễ tuột sâu vào khí quản gây ngạt thở nhanh chóng).
• Đồ chơi nhỏ, pin cúc áo bị bỏ quên.
Với người lớn (Hóc dị vật đường ăn)
• Xương gà sắc nhọn (thường lẫn trong thịt gà xé phay, lẩu gà,…).
• Xương cá.
• Thức ăn chưa được nhai kỹ do vừa ăn vừa cười đùa, chúc tụng bia rượu, khiến phản xạ nuốt không nhịp nhàng.
⸻
2. Những sai lầm “chết người” cần loại bỏ ngay!
Khi bị hóc, tâm lý chung là hoảng loạn và vội vàng làm theo các “mẹo dân gian” truyền miệng. Các bác sĩ đặc biệt cảnh báo KHÔNG ĐƯỢC làm những việc sau:
• Tuyệt đối KHÔNG nuốt thêm cơm, chuối hay uống nước: Hành động này có thể làm xương cắm sâu hơn vào niêm mạc, thậm chí gây rách thực quản, đâm vào mạch máu lớn nguy hiểm tính mạng.
• KHÔNG dùng tay móc họng: Có thể đẩy dị vật vào sâu hơn, gây trầy xước, chảy máu hoặc phù nề vùng họng.
• KHÔNG vuốt ngực, không nhờ “người đẻ ngược” vuốt cổ: Những cách làm không có cơ sở khoa học, làm mất “thời gian vàng” cấp cứu.
⸻
3. Xử trí đúng cách – Cứu mạng người thân
Nếu chẳng may xảy ra sự cố hóc dị vật, hãy bình tĩnh và thực hiện:
Đối với hóc xương (người lớn)
• Ngưng ăn uống ngay lập tức.
• Giữ nguyên tư thế ngồi, không cố khạc nhổ mạnh.
• Di chuyển ngay đến cơ sở y tế.
Đối với trẻ em bị hóc dị vật đường thở
(Biểu hiện: đang chơi/ăn đột ngột ho sặc sụa, tím tái, khó thở)
• Nếu trẻ vẫn hồng hào, khóc được, nói được: Giữ trẻ ngồi yên, trấn an và đưa đến bệnh viện ngay.
• Nếu trẻ tím tái, không khóc, không nói được: Thực hiện ngay thủ thuật vỗ lưng ấn ngực để tống dị vật ra ngoài và gọi hỗ trợ y tế khẩn cấp.
⸻
4. Đến đâu để được xử lý?
Đừng chủ quan nghĩ rằng “chắc nó trôi rồi” nếu vẫn còn cảm giác đau hoặc vướng. Các biến chứng như áp xe thực quản, viêm trung thất thường đến muộn nhưng rất nặng nề.
Tại Khánh Hòa, khi nghi ngờ hóc dị vật, hãy đến ngay:
👉 Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa (đội ngũ bác sĩ trực 24/24 xuyên Tết, sẵn sàng nội soi gắp dị vật cấp cứu)
⸻
Lời kết
“Ăn chậm, nhai kỹ”, “không ép trẻ ăn khi đang khóc hay chơi đùa” – những thói quen nhỏ nhưng là chìa khóa giữ an toàn cho cả gia đình.
Thay mặt đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, kính chúc quý bà con một năm mới sức khỏe dồi dào – an khang thịnh vượng – và nói KHÔNG với hóc dị vật!
ThS.BS. Trịnh Xuân Quân – Khoa Tai Mũi Họng
