Viêm thân sống – đĩa đệm là bệnh lý nhiễm trùng cột sống ít gặp nhưng nguy hiểm vì có tỷ lệ biến chứng và tử vong cao nếu phát hiện muộn hoặc điều trị không triệt để. Tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, một trường hợp viêm thân sống – đĩa đệm nặng trên nền nhiễm trùng huyết và loét bàn chân đái tháo đường đã được điều trị thành công nhờ chiến lược phối hợp đa chuyên khoa.
Khi ổ viêm biến thành “cơn bão triệu chứng” toàn thân
Bệnh nhân T.T.L.Q. (54 tuổi, phường Nam Ninh Hòa) nhập viện trong tình trạng: sốt cao, đau cột sống thắt lưng, đau tê và yếu vận động 2 chân, teo cơ, kèm theo vết loét lòng bàn chân phải rỉ mủ đã gần hai năm nhưng chưa được điều trị.
Qua thăm khám và các xét nghiệm chuyên sâu, bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm trùng huyết do vi khuẩn Escherichia coli, nhiễm trùng vết loét bàn chân phải do Streptococcus agalactiae. Kết quả chụp MRI, cột sống thắt lưng tổn thương vô cùng nặng nề: viêm thân sống – đĩa đệm L5–S1, ổ áp xe lớn lan rộng ở cơ thắt lưng – chậu và cơ dựng sống hai bên, hủy thân đốt sống, mất vững cột sống và chèn ép rễ thần kinh nghiêm trọng.
Đáng chú ý, bệnh nhân tiền sử đái tháo đường type 2 nhiều năm nhưng kiểm soát rất kém (chỉ số HbA1c lên tới 14%). Vết loét bàn chân phải kích thước khoảng 5 cm. Tình trạng tăng đường huyết kéo dài làm suy giảm nghiêm trọng hệ miễn dịch khiến thể trạng yếu.
Thử thách điều trị và thành công từ sự phối hợp liên chuyên khoa
Ban đầu, bệnh nhân từ chối phẫu thuật vì lo ngại biến chứng. Sau 6 tuần điều trị nội khoa, các chỉ số viêm cải thiện và giảm liều kháng sinh. Tuy nhiên, chỉ một tuần sau, bệnh nhân tái sốt, gợi ý ổ nhiễm khuẩn chưa được kiểm soát hoàn toàn. Không hợp tác điều trị ngoại khoa, người bệnh được chuyển điều trị tại bệnh viện tuyến trên nhưng không cải thiện, sau đó quay lại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa trong tình trạng không thể ngồi và đi lại.
Sau nhiều cuộc hội chẩn giữa các chuyên khoa: Nội khoa, Ngoại Cột sống, Ngoại Chấn thương, Nội tiết, Dược lâm sàng, Dinh dưỡng và Phục hồi chức năng, các bác sĩ xác định bệnh nhân đáp ứng kém với điều trị nội, chỉ định phẫu thuật do áp xe ngoài màng tủy, hủy thân đốt sống và mất vững cột sống ngày càng nặng hơn.
Được sự tư vấn và động viên tận tình từ y bác sĩ, bệnh nhân đồng ý phẫu thuật, ê-kíp đã tiến hành làm sạch mô nhiễm trùng và mô hoại tử, giải ép thần kinh, đồng thời cố định cột sống bằng dụng cụ để khôi phục sự vững chắc của cột sống.
BSCKII. Trần Hoàng Mạnh – Trưởng Khoa Ngoại Cột sống nhấn mạnh: trong những trường hợp này nếu bỏ qua chỉ định phẫu thuật làm sạch ổ áp xe, mô viêm và cố định vững cột sống, người bệnh gần như không thể chữa khỏi nhiễm trùng. Tổn thương thần kinh sẽ ngày càng trầm trọng, dẫn đến kết cục nặng nề như mất khả năng vận động, liệt hai chân, thậm chí tử vong do nhiễm trùng không đáp ứng điều trị. Mỗi năm Khoa Ngoại Cột sống tiếp nhận khoảng 10 ca viêm thân sống đĩa đệm đã thực hiện thường quy phẫu thuật bệnh lý này hơn 15 năm.
Thành công của ca bệnh đến từ phác đồ điều trị toàn diện, phối hợp chính xác, nhịp nhàng và đồng bộ giữa các chuyên khoa, kết hợp song song với can thiệp ngoại khoa là:
- Sử dụng kháng sinh đặc hiệu theo kết quả kháng sinh đồ.
- Kiểm soát đường huyết chặt chẽ, an toàn bằng insulin.
- Chăm sóc chuyên sâu vết loét bàn chân và vết mổ
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng tối ưu và áp dụng chương trình phục hồi chức năng vận động sớm ngay sau mổ.
Kết quả từ sự nỗ lực không ngừng
- Về vận động: ngay trong ngày đầu tiên sau mổ, bệnh nhân đã có thể tự ngồi dậy. Ngày thứ hai, dưới sự hướng dẫn sát sao của Khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng, người bệnh đã tự tin tập đi trong niềm vui của gia đình và đội ngũ y bác sĩ.
- Về nhiễm trùng: tình trạng nhiễm trùng huyết được khống chế hoàn toàn, vết mổ lành tốt sau hơn hai tuần. Đặc biệt, vết loét bàn chân dai dẳng suốt hai năm cũng đã lành.
Khuyến cáo từ bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa:
Từ hành trình giành lại sự sống khỏe mạnh cho ca bệnh này, bác sĩ Trương Thị Lợi – Trung tâm Dịch vụ Y tế Bệnh viện đưa ra lời khuyên cho cộng đồng: Người dân khi có các dấu hiệu như đau cột sống thắt lưng nhiều kèm theo sốt hoặc không, gây khó khăn vận động nên đi khám ngay để chẩn đoán và điều trị sớm. Đối với bệnh nhân đái tháo đường cần tuân thủ điều trị, kết hợp với chế độ ăn để kiểm soát đường huyết và không nên chủ quan với các ổ nhiễm khuẩn nếu có.
