1. Bệnh cúm mùa là gì?
Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do vi rút cúm gây ra, chủ yếu là các chủng vi rút cúm A (H3N2, H1N1) và cúm B. Bệnh có khả năng lây nhiễm cao, lây lan nhanh trong cộng đồng và có thể gây thành dịch hoặc đại dịch.
Tại Việt Nam, bệnh cúm mùa được ghi nhận quanh năm, thường gia tăng vào mùa đông – xuân.
2. Cúm mùa lây truyền qua đường nào?
Bệnh lây truyền từ người sang người qua đường hô hấp, thông qua các giọt bắn hoặc dịch tiết mũi, họng khi người bệnh ho, hắt hơi. Bệnh cũng có thể lây qua tiếp xúc với các đồ vật có chứa vi rút, sau đó đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.
Người nhiễm vi rút cúm có khả năng lây truyền cho người khác từ 1 ngày trước khi xuất hiện triệu chứng đến khoảng 5–7 ngày sau khi khởi phát bệnh. Bệnh lây lan nhanh hơn khi có sự tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, đặc biệt tại những nơi tập trung đông người như trường học, nhà trẻ.
3. Biểu hiện của bệnh cúm mùa là gì?
* Bệnh cúm thường bị nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, các triệu chứng cúm thường xuất hiện đột ngột, khoảng 1–4 ngày sau khi nhiễm vi rút cúm, và có thể nghiêm trọng hơn so với các triệu chứng hắt hơi, nghẹt mũi thường gặp ở bệnh cảm lạnh.
* Các triệu chứng của cúm có thể bao gồm:
* Sốt, ớn lạnh, nhức đầu, đau nhức cơ, chóng mặt.
* Chán ăn, mệt mỏi.
* Ho, đau họng, chảy nước mũi.
* Buồn nôn hoặc nôn.
* Có thể gây viêm tai.
* Có thể xuất hiện tiêu chảy.
4. Bệnh cúm mùa có nguy hiểm không?
* Cúm mùa nguy hiểm do khả năng lây lan nhanh và có thể gây thành dịch. Bệnh có thể dẫn đến biến chứng nặng, thậm chí tử vong, đặc biệt ở các nhóm có nguy cơ cao như người từ 65 tuổi trở lên, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người mắc bệnh mạn tính.
* Trên thế giới đã ghi nhận nhiều đợt dịch cúm do các chủng vi rút cúm A gây ra, khiến hàng trăm nghìn người tử vong trong một số đại dịch.
5. Những ai có thể mắc cúm mùa?
Tất cả mọi người đều có nguy cơ mắc cúm mùa. Trong đó, các nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh hoặc gặp biến chứng nặng bao gồm:
* Trẻ em dưới 5 tuổi.
* Người từ 65 tuổi trở lên.
* Người mắc bệnh mạn tính như bệnh tim mạch, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường, ung thư, bệnh gan, bệnh thận, suy giảm miễn dịch hoặc bệnh về máu.
* Phụ nữ mang thai.
* Nhân viên y tế và người chăm sóc bệnh nhân.
6. Tại sao dễ mắc cúm vào mùa lạnh?
Cúm là bệnh lây truyền qua đường hô hấp. Trong điều kiện thời tiết lạnh, một số yếu tố về môi trường và hoạt động của hệ hô hấp có thể tạo điều kiện thuận lợi cho vi rút cúm lây lan.
Vi rút cúm có thể tồn tại lâu hơn trong một số điều kiện môi trường lạnh, tùy thuộc vào nhiệt độ, độ ẩm và bề mặt tiếp xúc. Vì vậy, dịch cúm thường gia tăng vào mùa lạnh ở nhiều khu vực.
Đối với vi rút cúm A(H5N1), khả năng tồn tại trong môi trường cũng phụ thuộc vào điều kiện nhiệt độ, độ ẩm và môi trường cụ thể.
7. WHO, CDC và Bộ Y tế khuyến cáo gì về dự phòng cúm mùa?
* Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo tiêm vắc xin cúm định kỳ hằng năm để phòng bệnh.
* Vắc xin cúm được cập nhật định kỳ nhằm phù hợp hơn với các chủng vi rút cúm đang lưu hành.
* Phụ nữ mang thai nên được tư vấn tiêm vắc xin cúm phù hợp để giúp bảo vệ sức khỏe của mẹ và trẻ. Vắc xin cúm bất hoạt có thể được sử dụng trong thai kỳ theo khuyến cáo chuyên môn.
* Phụ nữ đang cho con bú có thể tiêm vắc xin cúm phù hợp theo hướng dẫn chuyên môn.
* Quyết định số 2078/QĐ-BYT ngày 23/06/2011 của Bộ Y tế có đề cập đến khuyến cáo tiêm vắc xin cúm hằng năm cho các nhóm có nguy cơ cao. Cần đối chiếu văn bản gốc và các hướng dẫn hiện hành trước khi trích dẫn trong tài liệu chính thức.
8. Tầm quan trọng của việc tiêm phòng cúm mùa
Tiêm phòng cúm có vai trò quan trọng đối với mọi người, đặc biệt là các nhóm có nguy cơ cao. Tiêm vắc xin cúm không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn góp phần giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong.
Vì vậy, mọi người nên chủ động tiêm vắc xin cúm hằng năm theo khuyến cáo của cơ quan y tế.
9. Tiêm vắc xin cúm được khuyến cáo cho những nhóm đối tượng nào?
Nên tiêm vắc xin cúm hằng năm, tốt nhất trước khi vi rút cúm bắt đầu lây lan mạnh trong cộng đồng. Theo khuyến cáo của CDC Hoa Kỳ, việc tiêm vắc xin cúm nên được thực hiện vào mùa thu, thường trước cuối tháng 10 nếu có thể. Tuy nhiên, việc tiêm chủng vẫn có thể được thực hiện trong suốt mùa cúm, kể cả vào tháng 1 hoặc muộn hơn.
Các nhóm được khuyến cáo tiêm vắc xin cúm bao gồm:
* Trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên.
* Phụ nữ mang thai.
* Trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ từ 6 đến 23 tháng tuổi.
* Người từ 65 tuổi trở lên.
* Người mắc bệnh mạn tính, bao gồm:
* Bệnh phổi mạn tính như hen phế quản, COPD.
* Bệnh tim mạch.
* Bệnh chuyển hóa mạn tính như đái tháo đường.
* Người bị suy giảm miễn dịch do bệnh lý hoặc do điều trị, chẳng hạn người nhiễm HIV.
* Người mắc bệnh thận mạn tính.
* Nhân viên y tế và những người thường xuyên tiếp xúc, chăm sóc người có nguy cơ cao.
10. Lịch tiêm vắc xin phòng cúm như thế nào?
* Trẻ em từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa từng được tiêm vắc xin cúm: tiêm 2 mũi cơ bản cách nhau ít nhất 4 tuần; sau đó tiêm nhắc lại hằng năm theo khuyến cáo.
* Trẻ em dưới 9 tuổi đã từng tiêm vắc xin cúm, trẻ từ 9 tuổi trở lên và người lớn: số mũi tiêm được thực hiện theo tiền sử tiêm chủng, loại vắc xin và hướng dẫn chuyên môn hiện hành. Thông thường, các đối tượng này được tiêm 1 mũi mỗi mùa cúm.
Lưu ý: Lịch tiêm cụ thể cần được xác định theo hướng dẫn sử dụng của từng loại vắc xin và khuyến cáo của cơ quan y tế.
11. Tiêm vắc xin cúm ở phụ nữ mang thai và đang cho con bú có ảnh hưởng gì không?
* Tiêm vắc xin cúm phù hợp giúp bảo vệ phụ nữ trong thai kỳ và sau khi sinh, đồng thời giúp bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời nhờ kháng thể của mẹ được truyền sang con trong quá trình mang thai.
* Vắc xin cúm bất hoạt có thể được sử dụng trong thai kỳ theo khuyến cáo chuyên môn. Dữ liệu về tính an toàn của vắc xin trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối thai kỳ nhiều hơn so với 3 tháng đầu thai kỳ. Việc lựa chọn thời điểm tiêm cần tuân theo hướng dẫn chuyên môn hiện hành.
* Phụ nữ đang cho con bú có thể tiêm vắc xin cúm phù hợp. Việc tiêm chủng cần được thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
12. Sau khi tiêm vắc xin cúm bao lâu thì có hiệu quả bảo vệ?
* Sau khi tiêm vắc xin cúm, hệ miễn dịch sẽ tạo ra kháng thể giúp bảo vệ cơ thể trước các chủng vi rút cúm có trong vắc xin. Vắc xin cúm không gây bệnh cúm.
* Thông thường, cơ thể cần khoảng 2 tuần sau tiêm để hình thành đáp ứng miễn dịch bảo vệ. Hiệu quả bảo vệ phụ thuộc vào sự phù hợp giữa các chủng vi rút trong vắc xin và các chủng đang lưu hành.
* Khả năng bảo vệ của vắc xin thường giảm dần theo thời gian. Do các chủng vi rút cúm có thể thay đổi qua từng năm, mọi người được khuyến cáo tiêm vắc xin cúm hằng năm.
* Nếu đã nhiễm vi rút cúm trước thời điểm tiêm hoặc trong thời gian cơ thể chưa hình thành đầy đủ đáp ứng miễn dịch, người được tiêm vẫn có thể mắc cúm.
* Vắc xin cúm không phòng ngừa được cảm lạnh thông thường, vì cảm lạnh do các tác nhân khác gây ra dù một số triệu chứng có thể tương tự bệnh cúm.
13. Có thể tiêm vắc xin cúm ở đâu?
Người dân có thể tiêm vắc xin cúm tại các cơ sở tiêm chủng đủ điều kiện theo quy định.
Cơ sở Tiêm chủng vắc xin – Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa là một địa điểm người dân có thể liên hệ để tìm hiểu về dịch vụ tiêm chủng, đặc biệt đối với những người có bệnh lý kèm theo. Người có bệnh nền nên thông báo tình trạng sức khỏe và tiền sử tiêm chủng cho nhân viên y tế để được tư vấn phù hợp.
CƠ SỞ TIÊM CHỦNG VẮC XIN – BỆNH VIỆN ĐA KHOA KHÁNH HÒA
Địa chỉ: Cổng cấp cứu, 19 Yersin, Nha Trang.
Lịch làm việc:
o Thứ 2 – Thứ 6: 07h00 – 11h00 | 13h30 – 16h30
o Thứ 7: 08h00 – 11h00 | 13h30 – 16h30
o Chủ Nhật: 08h00 – 11h00
Liên hệ:
Hotline: 091 187 4949
Zalo: 091 187 4949
Dịch vụ:
o Khám và tư vấn MIỄN PHÍ cùng bác sĩ chuyên khoa.
o Tiêm chủng AN TOÀN – HIỆU QUẢ – GIÁ TỐT!
Hân hạnh được phục vụ quý khách!
